Podobrazia w malarstwie sztalugowym

Podobrazia w malarstwie sztalugowym

Płótno stało się najczęstszym nośnikiem malarstwa olejnego, zastępując drewniane panele. Było ono używane we Włoszech od XIV wieku, ale tylko rzadko. Jednym z najwcześniej zachowanych olejów na płótnie jest francuska Madonna z aniołkami z około 1410 roku w Gemäldegalerie w Berlinie. Jego użycie w Saint George and the Dragon przez Paolo Uccello około 1470 roku i Narodziny Wenus Sandro Botticellego w latach 80-tych XIV wieku było jeszcze w tym okresie niezwykłe.

Podobrazia płócienne – nośnik malarstwa olejnego

najlepsze podobraziaDuże malowidła dla wiejskich domów były najprawdopodobniej wykonywane na płótnie. Było to o wiele tańsze niż obraz panelowy. W zbroi Uccello nie użyto srebrnych liści, jak w przypadku innych jego obrazów (a zatem kolor pozostaje nieuszkodzony). Inną popularną kategorią obrazów na lżejszych tkaninach, takich jak płótno, było płótno w distemperze lub kleju, często używane do przenoszenia transparentów w procesji. Jest to mniej trwałe medium, a zachowane przykłady, takie jak Dirk Bouts’ Entombment, w distemper na lnie (1450, Galeria Narodowa) są rzadkie, a często raczej wyblakłe. Malarstwo panelowe pozostawało bardziej powszechne do XVI wieku we Włoszech i do XVII wieku w Europie Północnej. Wśród tych, którzy prowadzili tę zmianę, byli Mantegna i weneccy artyści. Najlepsze podobrazia to np. weneckie płótno żaglowe. Było ono łatwo dostępne i uznawane za najlepszej jakości. Płótno jest zazwyczaj rozciągane na drewnianej ramie zwanej blejtramem i przed użyciem może być pokryte gesso. Czynność ta ma na celu zapobieżenie bezpośredniemu kontaktowi farby olejnej z włóknami płótna, co w końcu spowodowałoby jego rozkład. Tradycyjne i elastyczne gesso kredowe składa się z węglanu ołowiu i oleju lnianego, nakładanego na szlifowany klej do skóry królika. Wariant wykorzystujący biały pigment tytanowy i węglan wapnia jest raczej kruchy i podatny na pękanie. Ponieważ farba na bazie ołowiu jest trująca, należy zachować ostrożność podczas jej stosowania.

Na rynku dostępne są różne alternatywne i bardziej elastyczne podkłady pod płótno, z których najpopularniejszą jest syntetyczna farba lateksowa składająca się z dwutlenku tytanu i węglanu wapnia, związana emulsją termo-plastyczną. Wielu artystów malowało na niezagruntowanym płótnie, np. Jackson Pollock, Kenneth Noland, Francis Bacon, Helen Frankenthaler, Dan Christensen, Larry Zox, Ronnie Landfield, malarze Color Field, Lyrical Abstractionists i inni. Bardziej łagodne i mniej szkodliwe dla tkaniny płótna jest użycie farby akrylowej.